Kup mnie!!!
Z wykładowcą psychologii dr Tadeuszem Gracą rozmawia Ewa Piskorska
Ewa Piskorska
fot. www.sxc.hu
Od wielu lat, reklama stała się nieodłączną, życiową towarzyszką człowieka. Gdzie się nie ruszymy tam ona jest z nami w telewizji, w gazecie, na ulicy, nawet otwierając lodówkę mamy reklamę na produktach spożywczych. Czy zdajemy sobie sprawę z tego, jak bardzo ta forma przekazu nami manipuluje?
Ewa Piskorska: W jaki sposób reklama wpływa na funkcjonowanie rodziny?
Dr Tadeusz Graca: Rozwój mediów pociągnął za sobą rozwój reklamy. Reklamy są tworzone i emitowane po to, by poprzez nie wpływać na widzów. Reklamy nie tylko pobudzają do zakupów, ale także promują przyjmowanie postawy konsumpcyjnej, rozbudzają łakomstwo, agresję. Zachowują się one tak jakby najważniejszym celem w życiu było posiadanie pięknych włosów, luksusowych samochodów, smacznych czekoladek, markowego alkoholu itp. Dorosły może się do tego odnieść z dystansem, młody człowiek odbiera to, jako obraz świata, w którym liczy się tylko posiadanie. W ten sposób propaguje się wśród dzieci i młodzieży styl życia nastawionego na zdobywanie dóbr materialnych, gdzie pieniądz stanowi o wartości człowieka.
E.P.:Jak przebiega rozwój dzieci wychowanych pod wpływem reklamy?
T.G.:Coraz częściej brakuje dzieciom wzorca osoby, którą mogłyby naśladować, czerpią wzory z telewizji, i plakatów. Naśladują ulubionego bohatera albo sytuacje, zachowania postawy, nie zawsze oczekiwane i akceptowane przez większość społeczeństwa. Elektroniczne media sączą swój przekaz w każdy zakamarek domu i uczą dzieci sposobów myślenia i odczuwania zachowań pozostających w sprzeczności ze zdrowym rozsądkiem. W wielu rodzinach telewizor traktowany jest jak członek rodziny, towarzyszący jej w ciągu całego dnia.
E.P.:Dlaczego reklamy odwołują się do ludzkich emocji?
T.G.:Współczesne reklamy odwołują się często do ludzkich emocji, do naszych przeżyć, namiętności, pragnień. Może spowodować to skutki uświadomione przez odbiorcę np: kupno jakiegoś produktu lub takie, których odbiorca sobie w pełni nie uświadamia. Dotyczy to przede wszystkim apeli emocjonalnych odbieranych zarówno przez dorosłych jak i dzieci. Osoba, która często wpatruje się w reklamy traci swoje zdanie uważając, że produkt reklamowany jest najlepszy. Człowiek przestaje pracować mózgiem, a zaczyna wyobraźnią bardziej niż jest to wymagane. Tak, więc reklama hamuje myślenie konsumenta i skłania do nieprzemyślanych decyzji podjętych za jej namową.
E.P.:Co powoduje bezkrytyczne podejście do reklamy?
T.G.:Reklama bardzo często uzależnia i wypacza ukształtowane od pokoleń zachowania, wpływa destrukcyjnie na kształtujący się charakter, sposób zachowania, na obyczaje. Reklama działa na podświadomość zawsze znajduje punkt zaczepienia w konkretnej osobie, która z biegiem czasu zmienia swój punkt widzenia na wiele spraw. Kreuje pewien obraz świata, działa bezpośrednio na postawy i zachowania młodzieży. Przekazuje, że należy być zdrowym młodym i pięknym. Bezkrytyczne podejście do reklamy powoduje również to, że w reklamach biorą udział znani artyści, sportowcy, aktorzy.
E.P.:Jakie występują następstwa niezrealizowanych obietnic, które przedstawia reklama?
T.G.:Jeżeli osoba w sposób bezkrytyczny odbiera przekazywane treści bardzo często rozczarowuje się, że zakupiony przedmiot jest w rzeczywistości inny. To działanie jest przez reklamodawców zamierzone w celu osiągania zysków.
E.P.:Dlaczego młody człowiek przejmuje postawy oglądanych bohaterów?
T.G.:Reklamy są kolorowe, wesołe, a ich twórcy często posługują się techniką neurostymulacji, która nie pozwala oderwać wzroku od oglądanego obrazu. Reklama zawsze pokazuje ludzi używających dany produkt w jasnym świetle. Są piękni, zazwyczaj bardzo dobrze ubrani, doskonale się wysławiają. Po prostu idealni i nieskazitelni ludzie. Używając reklamowanego przez siebie produktu stają się lepsi niż inni.
E.P.:Czy reklama może być powodem niewłaściwej komunikacji rodziców z dorastającymi dziećmi?
T.G.:Młodzież przejmuje prowokacyjne zachowania, styl wyrażania się, ubierania, nie zastanawiając się nad tym czy dany produkt jest odpowiedni. W wyniku tych działań osobowość dziecka a później nastolatka zmienia się i może się okazać, że rodzice nie mogą porozumieć się z dorastającą córką czy synem. Do tego dochodzi pokazywany beztroski, luźny sposób wychowywania dzieci, bez systemu upominania i kar. Wszystko to składa się na wychowanie jednostki w poczuciu, że ma być oryginalna, nawet wulgarna, najważniejsza i bezkarna.
